{VnTim™}✳ Có những giai đoạn trong cuộc sống, bạn cảm thấy mọi thứ đều không ổn.
Công việc chưa như mong muốn. Tiền bạc khiến bạn lo lắng. Những mối quan hệ trở nên phức tạp. Các kế hoạch từng rất hào hứng giờ đây lại khiến bạn mệt mỏi.
Bạn biết mình cần thay đổi, nhưng không biết nên bắt đầu từ đâu.
Càng suy nghĩ, bạn càng rối. Càng muốn giải quyết tất cả, bạn càng cảm thấy bất lực.
Nhưng có thể vấn đề không nằm ở việc bạn thiếu năng lực. Đôi khi, bạn chỉ đang cố giải quyết quá nhiều vấn đề cùng một lúc.
Thay vì tìm cách thay đổi toàn bộ cuộc sống, hãy bắt đầu bằng ba bước đơn giản dưới đây.
1. Xác định vấn đề thực sự khiến bạn bế tắc
Khi gặp khó khăn, chúng ta thường nhìn thấy một mớ vấn đề đan xen.
Công việc không tốt khiến bạn lo lắng về tiền bạc. Tiền bạc tạo ra áp lực gia đình. Áp lực kéo dài khiến bạn mất ngủ, giảm năng lượng và không còn động lực làm việc.
Cuối cùng, bạn cảm thấy cuộc sống chẳng có gì suôn sẻ.
Nhưng nếu chỉ nhìn vào cảm giác chung chung ấy, bạn sẽ rất khó tìm ra giải pháp.
Muốn giải quyết một vấn đề, trước tiên bạn cần gọi đúng tên nó.
Hãy tự hỏi ba câu
Điều gì đang khiến tôi khó chịu nhất lúc này?
Vấn đề nào đang ảnh hưởng lớn nhất đến cuộc sống của tôi?
Nếu chỉ có thể giải quyết một việc trong tuần này, tôi nên chọn việc gì?
Hãy viết câu trả lời ra giấy thay vì tiếp tục suy nghĩ vòng tròn trong đầu.
Ví dụ, bạn có thể nghĩ rằng mình đang bế tắc trong công việc. Nhưng khi phân tích kỹ hơn, vấn đề thực sự có thể là doanh thu giảm, khách hàng ít đi hoặc bạn chưa biết nên tập trung vào sản phẩm nào.
Mỗi nguyên nhân đòi hỏi một cách giải quyết khác nhau.
Nếu doanh thu giảm vì thiếu khách hàng tiềm năng, việc dành cả ngày để chỉnh sửa logo hay thiết kế lại văn phòng có thể không giúp ích nhiều.
Bạn cần giải quyết đúng vấn đề, không chỉ làm một việc gì đó để cảm thấy mình đang bận rộn.
Đừng nhầm lẫn giữa vấn đề và cảm xúc
Bạn có thể cảm thấy lo lắng, thất vọng hoặc sợ hãi. Những cảm xúc đó là thật, nhưng chúng không nhất thiết phản ánh toàn bộ thực tế.
Chẳng hạn:
Cảm xúc: Tôi cảm thấy mình thất bại.
Vấn đề cụ thể: Dự án gần đây không đạt mục tiêu.
Hướng xử lý: Tìm nguyên nhân, điều chỉnh kế hoạch và quyết định bước tiếp theo.
Một dự án thất bại không đồng nghĩa với việc cả cuộc đời bạn thất bại.
Hãy nhìn vào sự việc cụ thể trước khi đưa ra kết luận về bản thân.
2. Phân biệt điều bạn kiểm soát được và không thể kiểm soát
Sau khi xác định vấn đề, bước tiếp theo là phân loại những yếu tố liên quan.
Đây là lúc bạn có thể sử dụng công cụ Control – Influence – Accept (Kiểm soát – Tác động – Chấp nhận).
Control — Kiểm soát
Những việc nằm trong khả năng quyết định trực tiếp của bạn.
Cách sử dụng thời gian.
Thói quen làm việc và học tập.
Quyết định hôm nay và hành động tiếp theo.
Influence — Tác động
Những việc bạn không quyết định hoàn toàn, nhưng có thể tạo ảnh hưởng.
Thuyết phục khách hàng bằng giá trị sản phẩm.
Cải thiện giao tiếp với người thân.
Đàm phán với đối tác.
Accept — Chấp nhận
Những thực tế bạn không thể thay đổi ngay hoặc không thể quyết định thay người khác.
Những chuyện đã xảy ra trong quá khứ.
Quyết định cuối cùng của người khác.
Những biến động bất ngờ của thị trường.
Điều quan trọng là không phải cứ chấp nhận thì đồng nghĩa với bỏ cuộc.
Chấp nhận giúp bạn ngừng tiêu hao năng lượng vào những điều không thể thay đổi, để dành sức lực cho những việc còn có thể làm.
Ví dụ: Khi công việc kinh doanh gặp khó khăn
Giả sử doanh thu của bạn giảm vì thị trường đang chậm lại.
Bạn không thể bắt khách hàng mua hàng, cũng không thể quyết định tình hình kinh tế chung.
Nhưng bạn có thể:
Kiểm soát: Rà soát chi phí, cải thiện quy trình bán hàng và quản lý dòng tiền.
Tác động: Chăm sóc khách hàng cũ, đàm phán với nhà cung cấp và tiếp cận khách hàng tiềm năng.
Chấp nhận: Thừa nhận rằng thị trường có thể chưa phục hồi ngay lập tức.
Thay vì dành cả ngày lo lắng về tình hình thị trường, bạn có thể bắt đầu bằng việc liên hệ năm khách hàng cũ để tìm hiểu nhu cầu hiện tại của họ.
Bạn chưa chắc có đơn hàng ngay. Nhưng ít nhất, bạn đã chuyển từ trạng thái lo lắng sang hành động có mục tiêu.
Đó là sự khác biệt giữa việc bị hoàn cảnh chi phối và chủ động ứng phó với hoàn cảnh.
3. Chọn một hành động nhỏ và thực hiện ngay
Sau khi xác định vấn đề và khoanh vùng kiểm soát, đừng tiếp tục phân tích vô tận.
Hãy chọn một hành động nhỏ có thể thực hiện được.
Khi đang bế tắc, chúng ta thường mắc hai sai lầm trái ngược nhau:
Muốn giải quyết tất cả ngay lập tức.
Chờ đến khi có một kế hoạch hoàn hảo mới bắt đầu.
Cả hai đều có thể khiến bạn đứng yên.
Bạn không cần giải quyết cả cuộc đời trong một buổi tối. Bạn chỉ cần tìm ra việc tiếp theo có ý nghĩa.
Biến vấn đề lớn thành hành động nhỏ
Vấn đề | Hành động đầu tiên |
|---|---|
Công việc quá tải | Viết ra ba việc quan trọng nhất ngày mai |
Tài chính khó khăn | Liệt kê thu nhập, chi phí và các khoản nợ |
Kinh doanh giảm doanh thu | Liên hệ năm khách hàng cũ |
Mất phương hướng nghề nghiệp | Dành 30 phút đánh giá kỹ năng và lựa chọn hiện tại |
Mối quan hệ căng thẳng | Bình tĩnh xác định điều cần trao đổi |
Thiếu động lực | Hoàn thành một việc nhỏ trong 10–15 phút |
Hành động nhỏ không có nghĩa là hành động tùy tiện. Nó nên giúp bạn hiểu vấn đề rõ hơn, cải thiện tình hình hoặc tạo ra bước tiến thực tế.
Nếu chưa biết giải pháp nào hiệu quả, hãy chọn một bước ít rủi ro, dễ thực hiện và giúp bạn thu thập thêm thông tin.
Sau đó, quan sát kết quả rồi điều chỉnh.
Đừng đánh giá thấp sức mạnh của một bước tiến nhỏ
Bạn không thể lấy lại toàn bộ động lực chỉ bằng một quyết định. Nhưng bạn có thể tạo ra một chút tiến triển bằng một hành động cụ thể.
Hoàn thành một công việc còn dang dở. Gọi một cuộc điện thoại cần thiết. Đi bộ 15 phút để đầu óc thư giãn. Hoặc dành 20 phút lập lại kế hoạch tài chính.
Mỗi việc có thể nhỏ, nhưng nó giúp bạn thoát khỏi trạng thái đứng yên.
Đôi khi, sự rõ ràng không xuất hiện trước khi bạn hành động. Nó xuất hiện trong quá trình bạn bắt đầu làm.
4. Bài tập 10 phút để tìm lại hướng đi
Nếu hiện tại bạn thực sự cảm thấy rối bời, hãy thử bài tập sau. Bạn không cần chuẩn bị gì ngoài một tờ giấy hoặc ứng dụng ghi chú.
Bản đồ thoát khỏi bế tắc
Dành 10 phút để sắp xếp suy nghĩ và xác định bước tiếp theo.
1. Vấn đề lớn nhất của tôi lúc này là gì?
2. Tôi có thể kiểm soát hoặc tác động đến điều gì?
3. Tôi sẽ làm gì trong 24 giờ tới?
Bạn có thể sao chép câu trả lời để lưu lại và xem lại sau 24 giờ.
Sau 24 giờ, hãy tự hỏi:
Tôi đã thực hiện hành động đó chưa?
Tôi học được điều gì từ kết quả?
Bước tiếp theo nên là gì?
Đừng đặt mục tiêu phải thay đổi hoàn toàn cuộc sống chỉ sau một ngày. Mục tiêu trước mắt là tạo ra sự rõ ràng và lấy lại khả năng chủ động.
5. Khi nào bạn nên dừng lại thay vì cố gắng hơn?
Không phải mọi trạng thái bế tắc đều được giải quyết bằng cách làm việc chăm chỉ hơn.
Đôi khi, bạn đã quá mệt mỏi. Bạn thiếu ngủ, làm việc liên tục hoặc chịu áp lực trong thời gian dài. Khi đó, cố ép bản thân đưa ra những quyết định lớn có thể khiến mọi thứ rối thêm.
Hãy cho mình thời gian nghỉ ngơi, ăn uống đầy đủ, vận động nhẹ nhàng và trò chuyện với người đáng tin cậy.
Nếu cảm giác tuyệt vọng, mất hứng thú hoặc khó khăn trong sinh hoạt kéo dài, hãy cân nhắc tìm đến chuyên gia sức khỏe tâm thần. Bạn không cần tự mình gánh vác mọi thứ.
Nghỉ ngơi không phải là trốn tránh. Điều quan trọng là phân biệt giữa nghỉ ngơi để hồi phục và né tránh vấn đề vô thời hạn.
Khi năng lượng trở lại, bạn sẽ có điều kiện tốt hơn để nhìn nhận tình hình và quyết định hướng đi.
Kết luận: Bạn chỉ cần nhìn thấy bước tiếp theo
Cuộc sống không phải lúc nào cũng diễn ra theo kế hoạch. Có những vấn đề không thể giải quyết ngay, có những lựa chọn chưa thể chắc chắn và có những giai đoạn bạn buộc phải đi chậm hơn mong muốn.
Nhưng bế tắc không có nghĩa là bạn hoàn toàn không còn lựa chọn.
Hãy bắt đầu bằng ba việc:
Xác định điều thực sự đang khiến bạn khó khăn.
Khoanh vùng những gì bạn kiểm soát được, có thể tác động hoặc cần chấp nhận.
Hành động bằng một bước nhỏ, cụ thể và thực tế.
Đừng dành toàn bộ năng lượng để lo lắng về một tương lai mà bạn chưa thể biết chắc. Hãy dùng một phần năng lượng đó để cải thiện điều bạn có thể làm hôm nay.
Bạn không cần nhìn thấy cả con đường. Chỉ cần nhìn thấy bước tiếp theo.
Nếu đang cảm thấy bế tắc, hãy thử viết ra một vấn đề khiến bạn lo lắng nhất và chọn một hành động có thể thực hiện trong 24 giờ tới.
Đôi khi, đó chính là điểm khởi đầu cho một hướng đi mới.
